Hiện nay xe nâng đã trở thành một công cụ đắc lực đối với các ngành sản xuất, công nghiệp, xây dựng hay logistic. Cấu tạo xe nâng cùng với những tính năng tiện ích của xe trở thành đề tài được nhiều người quan tâm. Xe nâng giúp tiết kiệm thời gian, công sức và nâng cao năng suất làm việc. Hãy cùng tìm hiểu về cấu tạo chi tiết xe nâng trong bài viết sau.
Xe nâng là gì?
Xe nâng ( Forklift) là thiết bị dùng để nâng hạ hàng hóa, nâng người thực hiện các công việc trên cao. Xe nâng với nhiều dòng xe đa dạng có thể bốc xếp hàng hóa số lượng lớn, nâng người làm việc ở độ cao lên đến hàng chục mét và hoạt động được cả ở những địa hình phức tạp. Nhờ có xe nâng và hoạt động sản xuất, bốc xếp hàng hóa, các công việc trên cao được thực hiện dễ dàng hơn.
Cấu tạo xe nâng hàng có 4 bộ phận chính sau đây:
- Bộ phận di chuyển:
- Hệ thống bánh lái
- Hệ thống bánh chịu tải
- Bộ phận cung cấp nguồn năng lượng cho xe
- Hệ thống tản nhiệt
- Hệ thống động cơ
- Thùng chứa nhiên liệu
- Hệ thống làm mát
- Bộ phận nâng hạ bao gồm
- Càng nâng
- Khung nâng
- Giá nâng
- Xilanh nghiêng
- Xilanh nâng
- Bộ phận điều khiển và cabin
- Ghế lái
- Tay lái
- Bộ phận điều khiển nâng hạ
- Điều khiển chức năng
Phân loại xe nâng
Phân loại xe nâng theo mục đích sử dụng sẽ có 2 loại xe nâng phổ biến đó chính là:
- Xe nâng người
Xe nâng người là thiết bị hỗ trợ con người thực hiện các công việc trên cao với chiều cao lên tới 60m, tải trọng lên tới 900kg. Sử dụng xe nâng người đảm bảo an toàn cho người lao động, tiết kiệm thời gian và năng suất công việc hiệu quả hơn nhiều.
- Xe nâng người phân loại theo đặc điểm có 3 loại chính là: thang xe nâng, xe nâng cắt kéo và xe nâng boom lift. Mỗi loại xe có những đặc điểm khác nhau phục vụ cho từng công việc cụ thể.
- Xe nâng người phân loại theo nhiên liệu: xe nâng người chạy bằng động cơ điện và xe nâng người chạy bằng diesel.
- Xe nâng người theo chiều cao làm việc từ 6m đến 60m.
Chúng tôi đã dành thời gian để phân tích chi tiết hai dòng xe nâng người là boom và cắt kéo, mời quý khách tham khảo:
Xe nâng người boom lift
Xe nâng người dạng cắt kéo
- Xe nâng hàng
Xe nâng hàng dùng để nâng, hạ, vận chuyển hàng hóa từ địa điểm này sang địa điểm khác một cách linh hoạt. Với những động cơ dầu, điện, gas cùng cấu tạo đặc biệt của dòng xe chuyên dụng này cho phép chúng nâng hạ hàng hóa lên đến 50 tấn, chiều cao nâng lên đến 15m tùy loại. Xe nâng hàng hóa đa dạng chủng loại, kích thước để đáp ứng đủ yêu cầu trong việc bốc dỡ hàng hóa.
Xe nâng hàng được phân loại theo nhiều nhóm khác nhau dựa trên tính năng, nhiên liệu dùng, khối lượng và cách điều khiển:
- Xe nâng tay
- Xe nâng có người lái: xe nâng đứng lái, xe nâng ngồi lái
- Xe nâng điện
- Xe nâng dầu
- Xe nâng 1 tấn…xe nâng 30 tấn…
Cấu tạo và nguyên lý làm việc của xe nâng đứng lái
Cấu tạo xe nâng đứng lái
Xe nâng đứng lại với cấu tạo vững chắc giúp người lái không cần bỏ nhiều công sức vẫn kiểm soát, điều khiển xe dễ dàng. Dưới đây là bảng giới thiệu cấu tạo xe nâng điện đứng lái
| Bộ phận | Chức năng |
| Động cơ điện | Đây là một hệ thống khép kín được tích hợp trong xe để phục vụ chức năng nâng, hạ và di chuyển từ địa điểm này sang địa điểm khác |
| Bích ắc quy | Là bộ phận quan trọng cung cấp năng lượng để xe vận hành. |
| Hệ thống ga điều khiển | Hệ thống này hoạt động nhờ vào cảm biến từ và hệ thống bo mạch điều khiển phần bên trong của xe nâng. |
| Hệ thống bo mạch điều khiển | Đây là hệ thống chỉ ra các chỉ số về thời gian sử dụng xe, dung tích bình. Đưa ra tín hiệu để các bộ phận xe hoạt động đúng chức năng theo cấu tạo xe. |
| Bánh xe | Bánh tải và bánh riêng biệt hỗ trợ di chuyển xe. |
| Buồng lái xe | Xe nâng đứng lái sẽ không có ghế ngồi, có các bàn đạp điều khiển, công tắc vận hành để người lái điều khiển xe. |
| Giá đỡ hàng hóa | Nâng hạ hàng hóa |
| Hệ thống xilanh thủy lực | Những bộ phận này giúp tăng năng suất làm việc của xe hiệu quả hơn. |
Nguyên lý hoạt động của xe đứng lái
Về nguyên lý hoạt động trước khi vận hành bạn cần tiết hành nạp đầy bình để không gây gián đoạn trong quá trình sử dụng.
Người điều khiển xe sẽ đứng lái để vận hành. Để xe di chuyển sẽ có hệ thống chân đạp. Khi bắt đầu di chuyển xe sẽ tiến hành đạp phanh và xe sẽ đứng yên khi không sử dụng hệ thống bàn đạp này.
Bảng điều khiển điện tử sẽ giúp người lái tiến hành di chuyển xe, nâng hạ hàng hóa theo yêu cầu công việc. Hãy tuân thủ các nguyên tắc an toàn khi vận hành xe để tránh những rủi ro không đáng có
Cấu tạo của xe nâng tay
Cấu tạo của xe nâng điều khiển bằng tay
Dưới đây là bảng cấu tạo xe nâng tay cao và xe nâng tay thấp
| Xe nâng tay cao | Hệ thống khung xe: với hai càng nâng kiến cố và chắc chắn giúp xe chịu được tải trọng lớn, điều khiển đa dạng rộng hoặc hẹp. Tay cầm: giúp điều hướng xe Bánh xe: có 2 bánh tải và 2 bánh lái chịu lực tốt, di chuyển linh hoạt. Trụ thủy lực: gồm pittong đẩy, dầu thủy lực chức năng nâng hạ hàng hóa. |
| Xe nâng tay thấp | Càng nâng: với khả năng chịu lực tốt, chịu được trọng tải hàng hóa vừa Tay cầm: để di chuyển, nâng hạ. Bánh xe: có 3 bánh giúp xe di chuyển dù đang vận chuyển tải trọng hàng hóa lớn Trục thủy lực: tạo áp lực trong quá trình nâng, hạ |
Nguyên lý làm việc xe nâng tay
Xe nâng tay dùng hệ thống nén thủy lực trong quá trình vận hành. Loại xe này dễ dàng vận hành hơn so với những loại xe nâng khác.
- Nguyên lý hoạt động của xe nâng tay thấp
Di chuyển xe tới nơi cần nâng hạ hàng hóa, tiến hành khóa phanh xe, khởi động hệ thống thủy lực bằng tay để điều chỉnh độ cao nâng hàng hóa. Để điều chỉnh lại độ cao và vị trí mới thì thao tác bóp phanh xả khí.
- Nguyên lý hoạt động của xe nâng tay cao
Bắt đầu thực hiện bóp phanh để kích hoạt hệ thống bơm thủy lực bằng cách lấy tay đẩy piston hoặc dùng bàn đạp để nâng piston thủy lực.
Khi càng xe được nâng lên cao hàng hóa đã rời khỏi mặt đất thì tiến hành bóp nhẹ phanh để di chuyển tới vị trí yêu cầu. Đối với loại không phanh thì xe sử dụng van xả ở trục thủy lực để nâng hạ hàng hóa.
Cấu tạo xe nâng ngồi lái
Cấu tạo tự hành ngồi lái
| Bộ phận | Chức năng |
| Càng nâng | Bộ phần càng nâng thực hiện chức năng nâng hàng hóa từ vị trí pallet. Càng nâng có nhiều loại kích thước khác nhau để phù hợp với nhu cầu công việc.Một số loại càng nâng như: Class IIA, Class IIB, Class IIIA, Class IIIB,… |
| Giá nâng | Giá nâng nằm giữa càng nâng và khung nâng. Phần giá nâng gắn cố định ở xích nâng để điều khiển nâng lên hạ xuống theo yêu cầu. Để bảo vệ hàng hóa, giá nâng được trang bị khung nâng để khi xe di chuyển, nghiêng thì cũng không bị đổ vỡ. |
| Khung nâng | Khung nâng là những nhung hình chữ H với nhiệm vụ tăng, giảm chiều cao bằng việc trượt thẳng trên các mặt phẳng. Khung nâng hỗ trợ đắc lực cho việc vận chuyển hàng hóa. |
| Xi lanh của khung nâng | Xilanh có hình ống, đường kính ngoài từ 70 đến 300mm. chiều dài từ 1500mm đến 4000mm. Phía trong xi lanh hoàn toàn rỗng, chỉ có trụ đặc và hoạt động nhờ vào cơ chế thủy lực. Xi lanh có 2 phần riêng biệt để đường thủy lực đi vào và đi ra. |
| Xi lanh nghiêng | Xi lanh nghiêng được gắn cố định vào khung xe nâng có tác dụng giúp khung nâng xoay quanh chốt ở đầu dưới xe. Độ nghiêng ra ngoài và vào trong ở khoảng 15 đến 20 độKhung nâng sẽ hoạt động dễ dàng hơn, đảm bảo an toàn trong quá trình di chuyển hàng hóa. |
| Cầu trước xe | Cầu trước xe là bộ phận chịu áp lực lớn nhất. Vừa thực hiện nhiệm vụ chịu tải trọng. hãm phanh vừa truyền động qua hộp số giúp xe di chuyển. |
| Đối trọng | Được làm từ thép, đối trọng dùng để gắn phía sau xe giúp xe giữ được thăng bằng trong quá trình di chuyển, nâng hạ hàng hóa. Sự thăng bằng sẽ được liên kết thông qua nguyên lý mô men lực. |
| Bình ắc quy | Bình ắc quy với công suất 48V, dung lượng Ah từ 200 đến 1500Ah tùy vào mỗi mẫu xe. Bình ắc quy giúp cung cấp năng lượng để vận hành xe |
| Cầu lái sau xe | Xe nâng được lái từ bánh sau nên sẽ được thiết kế cầu lái ở phần sau chứ không phải bánh trước như xe ô tô.Vô lăng của xe được trợ lực từ bót lái và xe từ 3 tấn sẽ có trợ lực lái. |
| Bộ phận khác: động cơ điện, mui xe, hệ thống ga điều khiển, bo mạch, bánh xe. | Động cơ điện gồm 1 motor để nâng hạ và một motor để di chuyển. Mui xe bảo vệ lái xe khỏi những tác động bên ngoài. Bo mạch truyền tín hiệu từ người lái tới bộ phận di chuyển của xe. Bộ ga điều khiển hoạt động nhờ cảm biến từ và phần bo mạch bên trong. Bánh xe sẽ gồm bánh tải và bánh lái riêng biệt để xe di chuyển dễ dàng hơn. |
Nguyên lý làm việc xe cẩu hàng ngồi lái
Nguyên lý hoạt động của xe nâng ngồi lái sẽ có hai nguyên lý:
Về cơ chế hoạt động nâng hạ nhờ hệ thống piston thủy lực đẩy khung nâng lên trên. Bánh răng ở trên khung nâng ép sát vào xích nâng, một bên xích nâng đã được cố định vào phần khung bất động. Vậy nên cột buồm sẽ di chuyển lên phía trên và càng nâng sẽ được nâng lên, hạ xuống theo quy trình.
Về cơ chế nghiêng, hai cặp xi lanh nghiêng ở khung nâng hoạt động theo phương thức xoay quanh chốt đỡ của đầu dưới. Với một cần gạt phía trong cabin, người lái xe sẽ thao tác dễ dàng trong quá trình vận hành.
Cấu tạo xe nâng người
Cấu tạo xe nâng người làm việc trên cao
Xe nâng người làm việc trên cao có 3 loại chính là
- Thang nâng người
- Xe nâng người cắt kéo
- Xe nâng người boom lift: xe nâng người cần Z, xe nâng người cần S
Ở phần này sẽ nêu cấu tạo chung của 3 loại xe nâng liệt kê ở trên. Xe nâng người có 3 bộ phận chính:
- Bộ phận chân xe
Ở phần này sẽ có bộ phận điều khiển, trụ xe bám đất và bánh xe. Xe có 4 bánh để di chuyển nhẹ nhàng, trụ bám giúp sẽ giữ được thăng bằng và nhờ bộ điều khiển để vận hành xe trơn tru hơn.
- Bộ phận thân xe
Nếu là xe cắt kéo thì phần thân sẽ có thanh xếp, dạng kéo và trục năng. Đối với xe boom lift sẽ có cánh tay nâng cabin lên và hạ xuống.
- Bộ phận giỏ nâng
Bộ phận này dùng để nâng, hạ người làm việc trên cao. giỏ nâng được bao quanh bởi khung chắn kiên cố, đảm bảo an toàn khi lao động.
Nguyên lý làm việc của xe cẩu nâng người
Nguyên lý làm việc chung của các loại xe cẩu nâng người được mô tả tóm gọn ngay sau đây:
- Bắt đầu mở xe bằng chìa khóa, khởi động các động cơ sẽ kích hoạt hệ thống thủy lực hút nhiên liệu. Từ đó nhiên liệu sẽ được truyền từ đầu này sang đầu kia. Áp lực càng cao hệ thống thủy lực hoạt động càng tốt.
- Nhiên liệu sau khi được bơm lên hệ thống sẽ tạo lực nén vận hành hệ thống xi lanh. Lần lượt cần nâng, thân xe, giỏ xe cũng sẽ di chuyển theo sự điều khiển phía dưới.
- Van điều khiển sẽ được bơm nhiên liệu điều khiển xe để thực hiện 2 hoạt động chính yếu nhất là nâng hạ và di chuyển giỏ nâng.
Trên đây là những thông tin chi tiết về cấu tạo xe nâng. Hy vọng rằng những thông tin mà BBC Rental cung cấp sẽ giúp quý khách hàng hiểu rõ hơn về cách vận hành xe nâng.
Xem thêm: Bảng giá cho thuê xe nâng người
